Europese Hof doet baanbrekende uitspraak C-667/18

De kern is dat het Europese Hof het begrip procedure heeft opgerekt:

“Zoals de advocaat-generaal in punt 81 van zijn conclusie opmerkt, omvat de term “procedure” dus niet alleen de fase van het beroep voor een gerecht in eigenlijke zin, maar ook de fase die daaraan voorafgaat en tot een gerechtelijke fase kan leiden.

Het begrip “gerechtelijke procedure” in de zin van art. 201 van de richtlijn moet even ruim worden uitgelegd als het begrip “administratieve procedure”, aangezien het voorts incoherent zou zijn om deze twee begrippen verschillend uit te leggen wat betreft het recht om een advocaat of vertegenwoordiger te kiezen.

Hieruit volgt dat het begrip “gerechtelijke procedure” niet kan worden beperkt tot uitsluitend  niet-administratieve procedures voor een gerecht in eigenlijke zin, en ook niet door een onderscheid te maken tussen de voorbereidende fase en de besluitfase van een dergelijke procedure. Elke fase die kan leiden tot een procedure bij een rechterlijke instantie, zelfs een voorafgaande fase, moet dus worden geacht onder het begrip “gerechtelijke procedure” in de zin van art. 201 van de richtlijn te vallen.”

Eén van de belangrijke overwegingen van het Hof is te vinden in rov. 29. Daar overweegt het Hof, onder verwijzing naar de conclusie van haar advocaat-generaal, dat de term “procedure” niet alleen op de eigenlijke procedure ziet, maar ook op de fase die daaraan voorafgaat en tot een gerechtelijke fase kan leiden. In rov. 31 voegt het Hof daaraan toe dat er geen onderscheid gemaakt kan worden tussen de voorbereidende fase en de besluitfase van een dergelijke procedure. Vervolgens overweegt het Hof:

“Elke fase die kan leiden tot een procedure bij een rechterlijke instantie, zelfs een voorafgaande fase, moet dus worden geacht onder het begrip “gerechtelijke procedure” te vallen in de zin van art. 201 van richtlijn 2009/138 te vallen”. [onderstreping: EB]

Indien dit juist is, en daar lijkt het wel op, dan zou een rechtsbijstandverzekerde aldus in iedere fase die kan leiden tot een procedure bij een rechterlijke instantie recht hebben op vrije advocaatkeuze. Het arrest is hier te vinden https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?uri=ecli:ECLI:EU:C:2020:372.